Terwijl ik dit schrijf, is mijn grote overlandreis van Nederland naar Indonesië begonnen. Als je lang op reis gaat, denken mensen automatisch dat je ook direct ver weg gaat. Ik kreeg nogal eens de vraag: waar vlieg je als eerste naar toe? Mijn antwoord: dit keer geen vliegtuigen voor ons, wij gaan voor de bus en trein! Mijn vriend en ik maken deze lange reis over land. Dit betekent dat we de eerste paar maanden ‘in de buurt’ blijven. We gaan op ontdekking in Centraal- en Oost-Europa. Ik ben verliefd op deze kant van Europa. Het is een mooie authentieke regio waar nog veel te ontdekken valt.

Neem bijvoorbeeld de Balkan, een culturele smeltkroes van verschillende talen, religiën en culturen. Een geweldige regio om doorheen te reizen. In de zomer van 2017 maakte ik een rondreis door Bosnië en Herzegovina, Kroatië en Montenegro en ik kijk hier nog altijd met een grote glimlach op terug. Het bewijst dat je helemaal niet zo ver hoeft te reizen om een bijzondere reis te maken. Ik durf zelfs te zeggen dat dit één van mijn favoriete reizen was. Het vormde de inspiratiebron voor de overlandreis die we op dit moment maken. Ik vind het openbaar vervoer een groene én leuke manier van rondreizen en in de Balkan is dit prima te doen. Ik vertel je welke landen ik heb bezocht en ik geef je tips voor rondreizen met de bus in de Balkan.

Puur Bosnië en Herzegovina

De eerste stop van mijn reis was het pure Bosnië en Herzegovina. Een fascinerend land in historisch en cultureel opzicht. Veel mensen hebben een vertekend beeld bij dit land. Een land van oorlog, verdriet en kapotgeschoten gebouwen. Toegegeven, je zult veel begraafplaatsen en kogelgaten in de muren zien. Je kunt simpelweg niet om de sporen van de oorlog heen. Het is onderdeel van de geschiedenis van Bosnië en Herzegovina, maar het zegt niet alles over het land. Bosnië en Herzegovina heeft zich weer opgebouwd en verder ontwikkeld. Je vindt hier schitterende natuur, oude steden, sterke kopjes koffie en het traditionele hapjes zoals de Börek.

Ik bezocht de steden Tuzla, Sarajevo en Mostar. Alle drie verschillende bestemmingen: het onbekende Tuzla is de stad van de zoutmeren, in hoofdstad Sarajevo ontmoet je een multiculturele smeltkroes van mensen en het rauwe Mostar heeft de iconische Stari Most (Oude Brug). Deze laatste stad is ook een goede uitvalbasis voor dagtrips naar de Kravica watervallen, het klooster Blagaj Tekija en de middeleeuwse stad Pocitelj.

Bosnië en Herzegovina Mostar Brug
Bosnie en Herzegovina Balkan
Hoe reis je in Bosnië en Herzegovina rond met de bus?
  • Er vertrekt twee keer per dag een bus van het Tuzla busstation naar Sarajevo busstation. Een ritje duurt iets meer dan drie uur en gaat door de heuvels. Breng voor de zekerheid wagenziektepilletjes mee!
  • Het traject Sarajevo – Mostar is een populair busritje. Er vertrekt ongeveer ieder uur een bus, je hoeft dus geen zorgen te maken over een bepaalde tijd. De rit naar Mostar duurt zo’n 2,5 uur.

Azuurblauw Kroatië

Vanuit Mostar reisden we richting de populaire Kroatische stad Dubrovnik. Een logische tussenstop op weg van Bosnië en Herzegovina naar Montenegro. En zeg nu eerlijk, Dubrovnik is geen verkeerde stad om even een paar dagen in rond te lopen. Azuurblauw water, een prachtig oud centrum, steegjes om verliefd op te worden en een Italiaans sfeertje: met recht een toeristische trekpleister. Maar de stad heeft in mijn ogen ook mindere punten: hordes cruiseschiptoeristen, hoge prijzen en overal drukte. Ik had een haat-liefde verhouding met deze stad. Het ene moment vond ik Dubrovnik beeldschoon, het andere moment vervloekte ik de stad. Ik probeerde er een sport van te maken om de mensenmassa te ontwijken. Zo klom ik hoog in de steegjes van het oude centrum, ik dook het rustige War Photo Limited Museum in voor een dosis oorlogsfotografie en ik dwaalde rond in het verlaten Hotel Belvedere (een hele toffe Game of Thrones locatie zonder tours!).

Dubrovnik Kroatie plein
Dubronik Kroatie
Hoe reis je in Kroatië rond met de bus?
  • Houd rekening met extra wachttijd als je per bus van Mostar naar Dubrovnik reist. Je reist namelijk van een niet-EU land naar een EU-land. Tijdens onze busrit kregen we te maken met drie grensovergangen: eerst van B-H naar Kroatië, toen van Kroatië naar B-H en daarna van B-H naar Kroatië. De kustweg richting Dubrovnik loopt namelijk door het Bosnische Neum. In de zomer staat vaak een file voor de grensovergangen en als je met een volle bus aankomt, kan het checken van alle paspoorten tijd in beslag nemen.
  • Er vertrekken drie tot vier bussen per dag van Mostar naar Dubrovnik. De meeste bussen vertrekken in de ochtend. Reistijd is op papier zo’n vier uur, maar in de praktijk kan het snel het dubbele worden. Plan dus niets anders op deze dag, want je weet niet hoe het gaat lopen.

Bergachtig landschap in Montenegro

Na Dubrovnik was het tijd voor het laatste land van onze rondreis: Montenegro. Bij uitstek een geschikt land voor de natuurliefhebber. Je vindt hier een prachtig ruig bergachtig landschap. Ik ben vooral een cultuurliefhebber, maar zelfs ik vond de natuur in Montenegro indrukwekkend. We brachten een volle week door in de baai van Kotor en genoten van het fjordenlandschap. Ook deze baai werd drukbezocht door de cruisechiptoeristen, maar de grote boten voeren in de namiddag weer weg. Onze uitvalbasis was Kotor, een prachtig oud ommuurde stadje vol dwaalsteegjes en luierende katten. We maakten dagtrips naar Budva en Perast. Met name dit laatste dorpje viel goed in de smaak bij ons. Perast is compact en staat bekend om de twee eilandjes voor de kust met kloosters. Eén van deze eilandjes kun je bezoeken, je vaart voor zo’n 5 euro heen en terug.

Kotor Sveti Ivan Montenegro
Kotor Montenegro
Hoe reis je in Montenegro rond met de bus?
  • Houd rekening met extra wachttijd als je per bus van Dubrovnik naar Kotor reist. Je reist van een EU land naar een niet-EU-land. Gelukkig gaat het nu om één grensovergang, dus zal de wachttijd meevallen.
  • Er vertrekken vier tot vijf bussen per dag van Dubrovnik naar Kotor. Op papier duurt zo’n ritje twee tot drie uur, maar in de praktijk kan het wederom het dubbele zijn.
  • Handig feitje om te weten: ondanks dat Montenegro (nog) geen EU-lidstaat is, kun je hier wel met de euro betalen. Je hoeft dus niets om te wisselen!

Meer van de Balkan zien?

Na Montenegro zat onze rondreis erop en keerden we terug naar Nederland. Heb jij wel nog tijd om verder te reizen? Reis met de Montenegro Express verder van het stadje Bar naar Belgrado (Servië). Dit schijnt de mooiste treinreis van de Balkan te zijn. Je kunt ook met de bus verder reizen richting Albanië en Shkodër en hoofdstad Tirana bezoeken. Of ga voor Kosovo en ontdek het jongste land van Europa. Hoofdstad Pristina en Prizren zijn aanraders! Kosovo is ook makkelijk te combineren met Noord-Macedonië. Binnen 2,5 uur sta je vanuit Pristina in fascinerend Skopje.

Algemene tips voor reizen met de bus op de Balkan:
  • Nuttige websites voor het opzoeken van bus routes in de Balkan zijn Get By Bus en Balkan Viator.
  • In de zomer is het handig om de buskaartjes online te boeken, want de bussen (met name in Kroatië) kunnen snel vol zitten. Let op: online geboekte buskaartjes moeten vaak wel geprint worden.
  • Ruimbagage gaat onderin de bus. Je moet hiervoor een kleine toeslag betalen aan de buschauffeur (ongeveer 1 euro).

#mindervliegenmeerbeleven: op reis met de trein of bus!

Ik ben fan van reizen met het openbaar vervoer en ik werk op mijn blog graag samen met organisaties die ook een duurzame reisvisie voor ogen hebben. Eén van deze organisaties is verre reizenspecialist Better Places. Deze reisorganisatie start vanaf mei 2019 met het aanbieden van duurzame reizen dichtbij huis. Ze hebben bewust gekozen voor bestemmingen in Oost-Europa waar nog veel te ontdekken is. Deze nieuwe bestemmingen zijn ook nog eens goed te bereiken met de trein. Minder vliegen betekent meer beleven, want een reis met de bus of trein is al een avontuur op zich!

Ga jij wel eens op reis met de bus?

*Deze blog is tot stand gekomen in samenwerking met reisorganisatie Better Places.
** Genoemde busritten zijn gebaseerd op informatie uit 2019. Bus schema’s kunnen altijd veranderen. Check de genoemde websites voordat je op reis gaat.

Author

"Don't let your dreams be dreams. Go live your dreams. Go travel", is het motto van Esther. Ze is hopeloos verliefd op al het moois wat deze wereld te bieden heeft. Op Go Live Go Travel combineert ze de liefde voor reizen met haar passie voor schrijven.

Write A Comment

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.