Veel mensen hebben totaal geen beeld bij Oezbekistan, en de mensen die dit wel hebben, kennen alleen de plaatjes van het Registan. Het enorme plein met dito gebouwen in het centrum van Samarkand. Deze stad was mijn laatste stop op de Oezbeekse zijderoute. Vanuit het westen van het land was ik inmiddels alweer aan het terug cirkelen naar de hoofdstad Tasjkent. Iedere stop op de Oezbeekse zijderoute was tot nu toe weer anders dan de vorige. Khiva met haar ommuurde stad, Buchara met haar levendige centrum en Samarkand met de enorme blikvangers. En over die blikvangers wil ik het in dit artikel hebben, want –man o man- wat kun je je ogen uitkijken in Samarkand! Ik vertel je wat je allemaal kunt zien in deze Oezbeekse stad.

De ansichtkaart van Samarkand: het Registan

Laten we dan maar meteen beginnen met de bekendste blikvanger van Samarkand, en wellicht zelfs van Oezbekistan: het Registan. ’s Ochtends vroeg kwamen we op dit plein aan en het was nog lekker rustig. De toeristengroepen uit Amerika, Japan en Frankrijk starten hun tours pas om 10 uur of later, dus wij hadden nog het hele complex voor ons zelf. Achteraf was het maar goed dat wij er zo vroeg bij waren, want later die dag bezocht de Pakistaanse top het Registan (vanwege de SCO top) en het hele complex ging voor hen op slot.

Registan samarkand oezbekistanHet Registan aan de voorkant. Linksonder zie je de vervormde leeuwen / tijgers van de Shir Dor madrassa

Letterlijk vertaald betekent het Registan de zanderige plek. In de hoogtijdagen van de zijderoute werd deze plek gebruikt als een marktplaats voor de karavanen omdat het op de kruising van zes handelswegen lag. En met die karavanen kwam natuurlijk het nodige zand mee. Het Registan wordt aan drie kanten omgeven door gigantische madrassa’s. Ieder met een ander motiefje op de poort. De Shir Dor madrassa met de rare vervormde leeuwen (wat eigenlijk best bijzonder is, want afbeeldingen van levende zaken zijn verboden in de islam), de sterren van de wetenschappelijke Ulug Beg madrassa en de gouden bloemen van de Tilla Kari madrassa. En over goud gesproken, loop zeker deze laatste madrassa even in want de zalen en koepels zitten vol met bladgoud. Tilla Kari betekent dan ook ‘overdekt met goud’.

Registan Samarkand

samarkand registan oezbekistanDe binnenhoven en zalen van de drie madrassa’s aan het Registan

Bibi Khanum moskee – ooit de grootste moskee ter wereld

Samarkand is de stad van de veertiende-eeuwse nationale held Timoer Lenk. Alles in Samarkand moest volgens Timoer het mooiste, het beste en de grootste zijn. Zijn grote meesterwerk was de Bibi Khanum moskee, een historisch monument met een smeuïge legende. Zo zou de vrouw van Timoer (Bibi Khanum) de opdracht hebben gegeven deze moskee te bouwen als cadeau aan Timoer, maar haar verrassing kwam met een offer. De architect werd smoorverliefd op de beeldschone Bibi Khanum en wilde de moskee alleen afmaken als ze hem een kus gaf. Dit deed ze, maar de kus liet een litteken achter op haar wang. Timoer zag dit en liet de architect executeren. Ook moesten alle vrouwen voortaan een sluier dragen zodat ze niemand meer konden verleiden. Het is een theatraal verhaal, maar de werkelijkheid liep iets anders. Het was Timoer zelf die het bevel gaf de moskee te bouwen. Hij zette hiervoor de beste architecten en een kudde Indiase olifanten aan het werk. Het resultaat mag er zeker zijn, want vandaag de dag toren de koepels van deze moskee ver boven de rest van de stad uit. De toegangspoort is zo’n 40 meter hoog en laat je als bezoeker ontzettend klein voelen. Toch vond ik de binnenplaats van de moskee wat minder interessant. Het zag er vervallen uit en kon een flinke opknapbeurt gebruiken.

Bibi Khanum moskee samarkand

Bibi Khanum moskee samarkandDe Bibi Khanum moskee met de enorme poort en de vele koepels

Noga proeven op de Siab Bazaar

Naast de moskee ligt de levendige Siab bazaar, de drukke stadsmarkt van Samarkand die iedere dag open is. Hier verkopen ze van alles: van sterke kaasjes en Oezbeekse naanbroden tot vlees, fruit en gesuikerde noten. Aan de zijkanten van de markt vind je zelfs kleine drogisterijen, geldwisselaars en allerlei souvenirwinkeltjes. De Oezbeken doen op deze plek hun dagelijkse boodschappen. Het is super leuk om een rondje over de markt te lopen en te proeven van de lokale delicatessen. Mijn favoriete plek was de nogakraam. Alleen al de manier waarop de nogarepen waren uitgestald trok al mijn aandacht. Er is keuze uit allerlei smaken: pistache, witte chocolade of een zoete variant. Een aanrader!

Siab Bazaar samarkand

siab bazaar oezbekistan samarkandDe lokale lekkernijen op de Siab bazaar in Samarkand

Samarkand – voor altijd de stad van Timoer

Ook na de dood van Timoer Lenk is deze man nog altijd aanwezig in de stad. Niet ver van het Registan vind je de Gur-e-emir, het mausoleum van Timoer. Deze plek is makkelijk te vinden omdat het vlakbij twee enorme muurschilderingen staat (zie de onderste foto’s). Eigenlijk wilde Timoer helemaal niet in Samarkand begraven worden, maar in zijn geboorteplaats Shakhrisabz. Hij had zelfs daar al een complete tombe klaar staan, maar toen eenmaal de tijd daar was liep het iets anders. De sneeuw had de wegen naar Shakhrisabz onbegaanbaar gemaakt, waardoor het lichaam in Samarkand moest blijven. Het Gur-e-emir is een echt familiegraf en bood ook plaats aan de zonen en kleinzonen van Timoer. De ingang wordt wederom gemarkeerd door een imposante toegangspoort vol met kleurrijke tegeltjes en patronen. Binnen sprankelt het bladergoud van de muren af en zit ieder hoekje vol met details. Dit is zeker een hoogtepunt die je niet mag missen in Samarkand!

Gur i Mir samarkand oezbekistan

Gur i Mir oezbekistan SamarkandDe Gur-e-Emir, een plaatje van buiten én van binnen

50 tinten blauw bij het Shah-i-Zinda

I saved the best for last. Het Registan mag dan wel de ansichtkaart van Samarkand zijn, mijn favoriete hoogtepunt in de stad was de necropolis Shah-i-Zinda. Dit is de rustplaats van de elite van Timoer. Een begraafplaats klinkt nu niet echt als een hoogtepunt, maar dit is er niet zomaar eentje. De Shah-i-Zinda betekent ‘De levende koning’ en is gesticht om het graf van Kusam ibn Abbas, neef van de profeet Mohammed, te markeren die haar begraven zou liggen. Dit was zo’n bijzondere plek dat de elite van de elfde tot aan de negentiende eeuw hier begraven wilde worden en zo is er geleidelijk een straat aan blauwe tombes ontstaan. Het arme ‘gepeupel’ is niet ver weg, want op de heuvels rondom Shah-i-Zinda staan de ‘normale’ grafstenen. De Oezbeken komen naar de Shah-i-Zinda om hun respect te tonen en sommige leggen geld neer voor de doden. Zelf kwam ik naar de dodenstad voor de donkerblauwe, lichtblauwe en turkoois gekleurde tegels en mozaïeken. Ik heb deze straat wel drie keer op en neer gelopen en iedere keer zag ik weer nieuwe details. De mooiste plek van heel Samarkand!

Samarkand sha i zinda

Samarkand Shah i zinda

Samarkand Shah i zindaDe Shah-i-Zinda, de meest kleurrijke begraafplaats van Centraal-Azië

Wat vind jij de mooiste blikvanger van Samarkand? Staat de Oezbeekse zijderoute op jouw lijstje?

Author

"Don't let your dreams be dreams. Go live your dreams. Go travel", is het motto van Esther. Ze is hopeloos verliefd op al het moois wat deze wereld te bieden heeft. Op Go Live Go Travel combineert ze de liefde voor reizen met haar passie voor schrijven.

2 Comments

    • Esther Reply

      Oezbekistan is zó ontzettend fotogeniek! Echt een aanrader:)

Write A Comment

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.