Gouden woestijnstad Jaisalmer: the good, the bad and the ugly

Na een zeventien uur durende treinrit vanuit Delhi hobbelen we de oude burchtstad Jaisalmer binnen. Licht vermoeid maar enthousiast stappen we het perron op: we zijn klaar voor de ‘gouden stad van India’. Jaisalmer voelt meteen anders aan dan Delhi: kleiner, minder druk en véél minder toeterend verkeer. Niet gek ook, want Jaisalmer heeft slechts een kleine 70.000 inwoners tegenover de meer dan 18 miljoen van Delhi. Een rustig klein stadje dus. Jaisalmer ligt in het uiterste westen van de deelstaat Rajasthan tegen de grens met Pakistan aan en vormt de poort naar de Tharwoestijn. Hierdoor trekt het veel toeristen aan die een nacht in de woestijn willen doorbrengen of mee willen op een ‘desert camel safari’. Mijn verblijf in Jaisalmer resulteerde in een haat-liefde verhouding met deze stad. In dit artikel zet ik de goede en minder goede kanten van Jaisalmer op een rij.

The good

Het gouden fort

De absolute trekpleister van de stad is het fort van Jaisalmer, gebouwd in de twaalfde eeuw als karavaanstop op de Zijderoute. Dit gigantische bastion ligt hoog op een heuvel en wordt omringd door een dikke muur met maar liefst 99 torens. Door het gele zandsteen krijgt het fort in het avondlicht een prachtige gouden gloed. Vandaar ook de bijnaam voor Jaisalmer: de gouden stad. Binnen de muren van het fort vind je het historische stadscentrum met honderden haveli’s, het koninklijk paleis en diverse jaïnistische tempels. Een wandeling door het fort is een dikke aanrader: het herbergt een doolhof aan kleurrijke straatjes en steegjes. Een feest om in rond te dwalen! Ook een bijzonder feit: het fort wordt nog altijd bewoond door zo’n 3.000 mensen. Zij wonen in de haveli’s en de meeste verdienen hun geld met de toeristen. Ze runnen een restaurant, een hotel of een souvenirwinkeltje. Dit maakt het fort een beetje een toeristische attractie, maar tegelijkertijd geeft het ook een levendige sfeer.

Fort Jaisalmer

Fort Jaisalmer India

jaisalmer india fort

Bekijk de mooiste haveli’s

Niet alleen het fort is een mooie verschijning, ook vind je in Jaisalmer prachtige zandstenen haveli’s. Dit zijn oude koopmanshuizen van de rijke Indiase kooplieden en politieke elite. Tot de mooiste haveli’s van Jaisalmer behoren de Patwon Ki Haveli (bestaande uit 5 haveli’s), de Nathmal Ki Haveli en de Salim Sing Ki Haveli. Naast de haveli’s vond ik ook het Mandir Paleis met de kenmerkende Tazia Toren erg mooi. Dit paleis annex hotel staat net buiten de oude stad aan Ghandi Chowk en wordt vrij weinig bezocht door toeristen. Een ideale plek om mooie foto’s te maken.

Haveli Jaisalmer

haveli jaisalmer india

The bad

Commercieel woestijntoerisme

Eén van de items op mijn bucketlist voor India was een woestijnovernachting. Met z’n tweetjes romantisch onder de blote sterrenhemel in slaap vallen. Veel reiziger willen zo’n magische ervaring, ik snap dat. Het is alleen jammer dat het groeiende toerisme een commerciële uitwerking heeft gehad op de woestijnovernachtingen. Zo brengen de meeste woestijntours je naar de ‘Sam Sand Dunes’, een stukje woestijn op 40 kilometer afstand van Jaisalmer. Hier staan tientallen luxe tentendorpen naast elkaar op je te wachten. Deze kampen zijn net resorts, compleet met bedden, toiletten en een eigen set kamelen. In de avond mag je in de kring aanschuiven om naar de muziek- en dansshow te kijken. Ga je een wandeling over de zandduinen maken, dan word je om de haverklap aangesproken door verkopers van dranken of zigeunerkinderen die voor ‘money’ voor je willen dansen of zingen. Deze kinderen zijn echte volhouders: ze blijven met je meelopen en gaan niet weg. Hoe ik dit weet? Onze gids bracht ons eerst naar zo’n groot tentenkamp. Gelukkig realiseerden wij vrij snel dat dit niets voor ons was en vertrokken weer.

Jaisalmer India woestijn

Eén van de grote tentenkampen bij de Sam Sand Dunes.

Hoe ging ik hiermee om?

Er zijn gelukkig ook andere opties. Ga bijvoorbeeld naar een andere zandduin (Khuri of Sundra), slaap in de open lucht op een matje of ga voor een privé tweepersoonstent. Dit laatste deden wij. Samen met een gids, een tent en een jeep reden we dieper de Tharwoestijn in op zoek naar een rustig plekje. En die vonden we! Terwijl onze gids de tent opzette genoten wij van de zonsondergang. ’s Avonds aten we een ‘mystery diner’ (het is moeilijk om te zien wat je eet in het donker), voerden we gesprekken met onze gids over de Indiase cultuur en vielen we in slaap in onze eigen tent. Het was een prachtige ervaring. Het enige minpuntje: de kou! In januari kan de temperatuur flink zakken in de woestijn en ’s ochtend werden we wakker met een dikke laag mist. Een mooie zonsopkomst zat er dus niet in voor ons!

Tharwoestijn Jaisalmer

Tharwoestijn Jaisalmer

Wakker worden met mist in de woestijn, wie had dat gedacht?

The ugly

Camel safari

Een vast onderdeel van vrijwel iedere woestijntour in de Tharwoestijn is een ‘camel safari’. Het lijkt erop alsof alle woestijntours die je online en in de stad tegenkomt gecombineerd worden met een tocht per kameel of dromedaris. Je kan er simpelweg niet omheen. Eigenlijk ook niet raar, want de camel safari is één van de belangrijkste manieren waarop de lokale bevolking hun geld verdienen. Vlakbij de Sam Sand Dunes zie je tientallen kamelen en dromedarissen met kleurrijke zadels wachten op de touringcars met toeristen. Persoonlijk vond ik het verschrikkelijk om deze toeristische ritjes op grote schaal te zien. Ik snap dat kamelen en dromedarissen transportdieren zijn. Anders dan de olifant kunnen deze dieren heel wat gewicht aan op hun rug, maar het gebruik van kamelen en dromedarissen voor het vermaak van toeristen vind ik niet oké. Het plezier van de toerist hoeft niet ten koste van het dier te gaan. De dromedarissen die ik zag, zaten de hele tijd in de zon, hadden een pin door hun neus en kregen nauwelijks water. Bovendien vraag ik me oprecht af hoeveel van het verdiende geld ten goede komt aan de gezondheid van het dier.

Jaisalmer tharwoestijn

Op deze foto zie je toevallig één dromedaris, maar in de omgeving zag je continu nieuwe toeristen op de kamelen en dromedarissen klimmen. 

Hoe ging ik hiermee om?

Hoe heb ik dan de Tharwoestijn verkend? Per voet! Nadat we met een jeep naar de woestijn waren gereden, zijn we gaan wandelen over de vlaktes en hebben we de zonsondergang bekeken vanaf één van de duinen. Als je het mij vraagt een prima manier om de woestijn te zien. Mocht je toch graag een kamelenritje willen maken, kijk dan altijd goed naar het dier zelf. Is het goed gevoed, heeft het dier verwondingen en staat het genoeg in de schaduw? Dit zijn allemaal signalen die je vertellen hoe gezond de kameel of dromedaris is.

 Kijk voor meer tips over hoe je een diervriendelijke toerist kunt zijn op de website van World Animal Protection. Deze organisatie zet zich in om attracties met wilde dieren te stoppen.

Tharwoestijn Jaisalmer India

En… is Jaisalmer een aanrader?

Ja, ondanks de commercialisering en de kamelenritjes is Jaisalmer een aanrader. De stad zelf is sfeervol en compact en heeft een prachtig fort en een waanzinnige collectie haveli’s. Geen wonder dat veel reizigers deze stad willen bezoeken. Helaas brengt het toerisme ook een aantal negatieve effecten met zich mee. Het eerste voorbeeld hiervan is het fort. Het grote aantal inwoners van het fort en het toerisme hebben een negatieve impact op het riolering- en afvoersysteem, waardoor het fort al enige tijd aan het verzakken is. Om hier niet aan bij te dragen, wordt daarom ook geadviseerd een hotel buiten het fort te zoeken. Het tweede voorbeeld zijn de ‘one size fits all’ woestijntours. Er lijkt één type aanbod te bestaan voor toeristen: een kamelenrit met overnachting in de Sam Sand Dunes. Je wordt vreemd aangekeken als je een tour wilt zonder kamelenrit. Echt waar, ik heb het zelf meegemaakt. Als je het mij zou vragen, dan zou een woestijnovernachting zoveel mooier zijn als gekeken wordt naar kleinschalige Community Based Tourism (activiteiten waarbij je de lokale bevolking echt leert kennen en zij ook kunnen profiteren van het toerisme) en diervriendelijke activiteiten. Maar dat is nog ver weg voor Jaisalmer, want zolang toeristen de ‘camel safari’s’ willen blijven maken, zal het ook worden aangeboden.

Zou jij naar Jaisalmer gaan?



About

"Don't let your dreams be dreams. Go live your dreams. Go travel", is het motto van Esther. Ze is hopeloos verliefd op al het moois wat deze wereld te bieden heeft. Op Go Live Go Travel combineert ze de liefde voor reizen met haar passie voor schrijven.


'Gouden woestijnstad Jaisalmer: the good, the bad and the ugly' has no comments

Be the first to comment this post!

Would you like to share your thoughts?

Your email address will not be published.

© 2014-2017 Go Live Go Travel. All rights reserved.    

Lees meer:
Beijing Verboden Stad
Deze drie hoogtepunten mag je niet missen in Beijing

Beijing is een stad met veel bezienswaardigheden. Ik bracht maar drie dagen in deze hoofdstad door, maar ik had gerust...

Sluiten